احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

683

اسرار گياهان دارويى ( فارسى )

شاهدانه كرت نام‌هاى ديگر : جبل هندى - آكالبير . Datisque - Datisca - Chanvre de Crete - Cretan hemp - Bastard hemp . مشخصات : گياهى است از خانوادهء Datiscaceae ، چندساله و دوپايه . برگهاى آن مركب و به شكل پرى فرد ، برگچه‌هاى آن بيضىكشيده و دندانه‌دار و كمى نوك‌تيز است . گلهاى نر به شكل لوله با جام خيلى كوتاه و داراى 9 - 4 قطعه جداگانه نامساوى ، گلهاى ماده با جام تخم‌مرغى سه‌وجهى مىباشد . ميوهء آن كپسول باريك داراى 3 پهلو كه پس از رسيدن از قسمت سرباز مىشود . اين گياه بومى مناطق جنوبى آسيا و جاوه است و در نواحى مختلف هند و ايران انتشار دارد . در ايران در مازندران در ارتفاعات البرز ، در گيلان در سياهكل ، در بالاى آستارا ، در آذربايجان غربى ، در همدان در درهّ خداداد ، در قزوين ، كرج و اطراف تهران ديده مىشود . تركيب شيميايى : گلوكوزيد داتيسين در آن وجود دارد . خواص درمانى : مدرّ و مسهل و تب‌بر است . ريشهء شاهدانه كرت خواص درمانى : 1 - مسكّن درد روماتيسم است . 2 - اگر روى دندان پوسيده گذارده شود . درد دندان را تسكين مىدهد . شاهى نام‌هاى ديگر : ترتيزك - تره‌تيزك - كهزك - قرة - جرجيز - جرجير بستانى - رشاد . Garden Cress - Cresson alenois - Lepidium . sativumNasitor - des - Cresson Jardins Passerage - مشخصات : گياهى است علفى از تيرهء شب‌بو و يك ساله برگهاى آن سبز ، شاداب ، لطيف ، كمى تندمزه و ارتفاع آن حدود يك وجب است . گلهاى آن به رنگ سفيد يا قرمز ارغوانى كوچك‌اند كه به‌طور گروهى در انتهاى شاخهء گل‌دهنده ظاهر مىشوند . تخم آن ريز و نارنجى رنگ و كمى دراز است .